Nielegalna sprzedaż towarów podlega VAT

Katalog czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT

zawiera przepis art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, a ustawodawca wskazał, iż czynności te podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.

W art. 6 pkt 2 ustawy o VAT określono, iż przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Problematyczną kwestią w zakresie opodatkowania podatkiem VAT danej transakcji jest nielegalna sprzedaż towarów (np. podróbek towarów znanych marek).

Skoro bowiem towary są nielegalne w rozumieniu polskich norm prawnych i nie mogą być wprowadzone na rynek, to czy zasadne jest opodatkowanie transakcji, których przedmiot stanowią?

W orzecznictwie TSUE przyjmuje się, że przesłanką wyłączenia z opodatkowania jest m.in. działalność prowadzona poza ramami prawa, ale przy braku wpływu na konkurencyjność (wyrok TSUE z 29 czerwca 1999 r. w sprawie C-158/98), jak też czynność nielegalna ze względu na jej charakter (wyrok TSUE z 5 lipca 1988 r. w sprawie C-289/86).

 

Istota przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o VAT sprowadza się zatem do tego, że wyłącza on z opodatkowania czynności, które są uznawane za nielegalne w obrocie prawnym, ale tylko wówczas, gdy czynności te nie mają wpływu na konkurencyjność.

 

Potwierdzeniem tego stanowiska jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2014 r., sygn, akt I FSK 1132/13. Sprawa dotyczyła sprzedawanych przez podmiot towarów (odzieży, perfum) znanych marek oznaczonych znakami towarowymi bez prawa do ich używania (tzw. podróbki). Organ podatkowy uznał, że towary te – choć są nielegalne – mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy i nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy o VAT.

 

Sąd w uzasadnieniu wskazał, iż: „(…) z samej istoty zawieranych przez skarżącego umów sprzedaży nie można uznać ich za czynność nielegalną, bowiem czynność przeniesienia własności w odniesieniu do tychże artykułów mogła być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Sprzedaż ta następowała po cenach znacząco odbiegających od cen rynkowych ekwiwalentnych, oryginalnych towarów oznaczonych tymi samymi znakami towarowymi, oferowanych w warunkach legalnych, a więc towary oferowane przez podatnika realnie konkurowały z towarami legalnymi będącymi przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu".