Komornik ma obowiązek odprowadzić VAT

 Polskie przepisy ustawy o VAT dotyczące komorników sądowych zgodne są z przepisami dyrektywy VAT.

 Tak wynika z wyroku TS UE z dnia 26 marca 2015 r. sprawie C-499/13.
Sprawa, którą zajmował się Trybunał, dotyczyła polskiego komornika, który przeprowadził egzekucję nieruchomości. Licytacja nieruchomości odbyła się w lutym 2007 r. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 22 marca 2007 r., które stało się prawomocne w dniu 22 sierpnia 2007 r., przysądził własność tej nieruchomości na rzecz kupujących. Cena została zapłacona na rachunek tego sądu. W styczniu 2009 r. komornik wystąpił do Sądu Rejonowego o przekazanie na jego rachunek kwoty podatku VAT, aby jako płatnik mógł go wpłacić do urzędu skarbowego. Sąd Rejonowy przekazał tę kwotę dopiero po uprawomocnieniu się planu podziału. W konsekwencji komornik wystawił fakturę dokumentującą sprzedaż nieruchomości w sierpniu 2009 r., zaś o zapłacie podatku poinformował organ podatkowy 2 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, powołując się między innymi na art. 18 ustawy o VAT, orzekł o odpowiedzialności komornika, jako płatnika podatku VAT z tytułu pobranego, a niewpłaconego w terminie tego podatku VAT od sprzedaży nieruchomości. Zdaniem tego organu komornik, prowadząc postępowanie egzekucyjne, miał obowiązek wystawić w listopadzie 2007 r. w imieniu dłużnika, fakturę VAT oraz uiścić podatek do 25 grudnia 2007 r. na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

 

Sprawą ostatecznie zajął się NSA, do którego wpłynęła skarga kasacyjna komornika. NSA skierował do TS UE pytanie prejudycjalne o zgodności polskich przepisów ustawy o VAT z przepisami unijnymi.

 

Trybunał uznał, że przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one przepisowi prawa krajowego, takiemu jak będący przedmiotem postępowania głównego, który w ramach sprzedaży nieruchomości w trybie egzekucji nakłada na płatnika, czyli komornika sądowego, który dokonał tej sprzedaży, obowiązek obliczenia, pobrania i zapłaty podatku od wartości dodanej od kwoty uzyskanej z transakcji w wymaganym terminie.

 

Natomiast zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się ona przepisowi prawa krajowego, takiemu jak będący przedmiotem postępowania głównego, na podstawie którego komornik sądowy odpowiada całym swoim majątkiem za kwotę VAT od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w trybie egzekucji, w przypadku gdy nie wykona on obowiązku pobrania i wpłacenia tego podatku, pod warunkiem że dany komornik sądowy faktycznie posiada wszelkie instrumenty prawne w celu wykonania tego obowiązku, czego zbadanie należy do sądu krajowego.

 

Natomiast zasadę neutralności podatkowej należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one przepisowi prawa krajowego, takiemu jak będący przedmiotem postępowania głównego, na podstawie którego wskazany w tym przepisie płatnik ma obowiązek obliczyć, pobrać i wpłacić kwotę VAT z tytułu sprzedaży towarów dokonanej w trybie egzekucji, bez możliwości odliczenia kwoty podatku naliczonego w okresie od początku okresu rozliczeniowego do daty pobrania podatku od podatnika.